หยิบยกธรรมพระอาจารย์ต้นมาใช้

#หลักธรรมที่ใช้ในสถานการณ์วิกฤต

วิกฤตการณ์การระบาดของไวรัสโควิด19 รุนแรงมากขึ้นส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ รวมถึงกระทบต่อจิตใจของมนุษย์ ธรรมะที่จะช่วยเตือนสติหรือเยียวยาทางจิตใจได้ก็คือ “ความอดทน” 

หากพวกเราขาดความอดทน ก็จะทำให้วิกฤตนั้นส่งผลกระทบต่อเราโดยตรง 

ต้องเข้าใจว่า วิกฤตการณ์ใดๆ ที่เกิดขึ้นบนโลกใบนี้ เกิดขึ้นเหนือการควบคุมของมนุษย์ เมื่อวิกฤตการณ์คือสิ่งที่อยู่เหนือการควบคุม ดังนั้น มีทางเดียวที่มนุษย์จะสามารถผ่านพ้นวิกฤตการณ์ได้ คือต้องใช้ความอดทนและมองโลกตามความเป็นจริง เข้าใจโลกตามความเป็นจริง รับรู้สถานการณ์ตามความเป็นจริง 

ความตื่นตระหนก ความวิตกกังวล ความหวาดกลัว อย่าให้มาครอบงำจิตใจ 

ฝึกใช้ความอดทน จนความอดทนนั้นสร้างสติขึ้นมาในตัวเรา แล้วแสวงหาความรู้ แสวงหาการป้องกัน แสวงหาสิ่งที่จะทำให้เรารอดพ้นจากอันตรายที่เกิดขึ้นจากวิกฤต

ให้เข้าใจว่า การเกิดขึ้นของวิกฤตเป็นสิ่งที่อยู่เหนือการควบคุม โดยเฉพาะเชื้อไวรัสโควิด19 เป็นสิ่งที่อุบัติขึ้นมาใหม่ การโทษกันไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย และจากประวัติศาสตร์ วิกฤตการณ์ใดๆ ก็ตามที่เกิดขึ้น เราก็สามารถรอดพ้นมาได้ ล้วนแล้วแต่มาจากคุณธรรมในตัวของมนุษย์เอง 

คุณธรรมดังกล่าวนั้นก็คือ ความเห็นอกเห็นใจกัน การช่วยเหลือกัน การแบ่งปันกัน การมีน้ำจิตน้ำใจที่ดีต่อกัน การแนะนำหรือบอกในสิ่งที่จะแก้ไขได้ 

สิ่งเหล่านี้ควรจะทำให้มากกว่าการไปตำหนิ กล่าวโทษ เพ่งโทษ ว่าร้ายซึ่งกันและกัน

หากมองโลก คือ มองสถานการณ์ตามความเป็นจริงแล้ว จะทำให้ทราบว่าเราไม่สามารถหาความสมบูรณ์แบบในทุกๆ เรื่อง ทุกๆ สิ่ง หรือทุกๆ อย่างได้ ไม่มีสิ่งใดที่จะสมบูรณ์แบบในตัวเองทั้งหมด 

ทุกอย่างล้วนมีความบกพร่องในตัวเอง แม้เราแต่ละคนก็มีความบกพร่องในตัวเอง 

เมื่อความบกพร่องมีอยู่ ความผิดพลาดจึงเกิดขึ้น 

ความผิดพลาดมีอยู่ก็เพื่อให้เราได้เกิดการเรียนรู้ แล้วแก้ไขความผิดพลาดนั้น

โลกเป็นเช่นนี้ 

เรื่องราวใดๆ ก็ตามบนโลกใบนี้ ไม่มีอะไรจะสมบูรณ์ไปทุกเรื่อง หากเข้าใจโลกเช่นนี้แล้ว ให้เราหันกลับมาเข้าใจตนเอง เข้าใจสถานการณ์ที่เกิดขึ้น 

เข้าใจตัวเองหมายถึงเข้าใจว่า ทำอย่างไรเราจึงจะไม่ได้รับผลกระทบจากสภาพการณ์ที่เลวร้าย หรือหากสถานการณ์อาจจะรุนแรงกว่าที่เป็นอยู่ในขณะนี้ จะทำอย่างไรที่จะไม่ให้กระทบเรา หรือกระทบให้น้อยที่สุด

ที่จริงแล้ว จะหลีกเลี่ยงไม่ให้กระทบก็เป็นเรื่องยาก เพียงแต่เมื่อถูกกระทบแล้ว เราจะปกป้อง “ใจ” ของเราได้อย่างไร 

พระพุทธศาสนาให้ความสำคัญกับ “ใจ” เป็นอันดับแรก ต่อมาคือเรื่องทางกาย การดำรงอยู่ การใช้ชีวิต การอยู่ร่วมกัน ฯลฯ

สิ่งเหล่านี้ เป็นเรื่องของหลักธรรมล้วนๆ ที่ต้องนำมาใช้ในช่วงเกิดวิกฤต หรือในช่วงสถานการณ์ที่มีความรุนแรง 

การใช้ความอดทน การมีน้ำจิตน้ำใจ การระวังจิตใจไม่ให้อยู่ในความหวาดวิตก กังวล ความมีสติ การหาทางแก้ปัญหา การไม่เพ่งโทษกัน ถือเป็นหลักธรรมที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งยวดเพื่อที่จะทำให้มีสติ หากขาดสติไปก็จะนำมาซึ่งความเลวร้ายต่างๆ นานา 

หลักธรรมทั้งหมดทั้งมวลนี้ เราควรจะให้มีในจิตในใจ อย่าให้ขาดหายไป  และแม้ในภาวะปกติก็ไม่ควรให้หลักธรรมเหล่านี้หายไปจากจิตใจเช่นกัน 

************************

บางส่วนบางตอนจากการแสดงธรรมเรื่อง “หลักธรรมที่ใช้ในสถานการณ์วิกฤต” โดย พระอาจารย์ทวีวัฒน์ จารุวณฺโณ (พระอาจารย์ต้น) ณ สถานศึกษาธรรมดอยธรรมนาวา 

วันศุกร์ที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๖๔ วันพระ แรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๘ ปีฉลู